ضلالتى كه پايه‌هاى آن به دست خود او گذارده شده ، و زيربنايش به وسيله اعمال نادرستشان استحكام يافته ، و به همين دليل كمترين منافاتى با اصل اختيار و آزادى اراده انسانها ندارد . در آيه بعد گروه ظالمان و مجرمان را با گروه مؤمنانى كه وضع حالشان قبلا بيان شد مقايسه مىكند ، تا در اين مقايسه واقعيتها بهتر روشن گردد ، مىفرمايد : « آيا كسى كه با صورت خود عذاب دردناك الهى را دور مىسازد همانند كسى است كه در آن روز در نهايت امنيت به سر مىبرد و هرگز آتش دوزخ به او نمىرسد » ؟ ! ( * ( أَ فَمَنْ يَتَّقِي بِوَجْهِه سُوءَ الْعَذابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ ) * ) ( 1 ) . نكته اى كه توجه به آن در اينجا ضرورت دارد ، اين است كه مىگويد : « با صورت خود عذاب را از خويش مىراند » اين تعبير به خاطر آن است كه « وجه » ( صورت ) اشرف اعضاى انسان است ، و حواس مهم انسان ( چشم و گوش و بينى و زبان ) در آن قرار گرفته ، و اصولا شناسايى انسانها از طريق صورت انجام مىگيرد ، و روى اين جهات هنگامى كه خطرى متوجه آن مىشود دست و بازو و ساير اعضاى پيكر خود را سپر در مقابل آن قرار مىدهند تا خطر را دور سازند . اما حال ظالمان دوزخى در آن روز به گونه اى است كه بايد با صورت از خود دفاع كنند ، چرا كه دست و پاى آنها در غل و زنجير است ، چنان كه در آيه 8 سوره يس مىخوانيم : « ما در گردن آنها غلهايى قرار داديم ( كه دستهايشان نيز در وسط آن قرار دارد ) اين غلها تا چانه هايشان ادامه دارد لذا سرهاى آنها به بالا نگاه داشته شده است » . بعضى نيز گفته‌اند اين تعبير به خاطر آن است كه آنها را به صورت در آتش

--> ( 1 ) اين جمله داراى محذوفى است و در تقدير چنين است : « ا فمن يتقى بوجهه سوء العذاب يوم القيامة كمن هو آمن لا تمسه النار » .